Eenzaamheid bij ouderen met een migratieachtergrond

Nog zo’n opdrachtgever die zich inspant om een belangrijk maatschappelijk probleem aan te pakken. Ik werk graag samen met Utrecht Omarmt. Eenzaamheid is een groeiend maatschappelijk probleem. In het netwerk Utrecht Omarmt bundelen onder andere bedrijven, bewonersinitiatieven, de gemeente, cultuur-, sport-, studenten-, zorg- en welzijnsorganisaties hun krachten. Utrecht Omarmt gelooft dat samenwerking tussen verschillende sectoren nodig is voor een duurzame aanpak tegen eenzaamheid.

Om het 5-jarig bestaan te vieren, maakte ik een visual met opbrengsten.

Een andere visual gaat over eenzaamheid bij oudereren met een migratieachtergrond. Dit onderwerp heeft me gegrepen. Die eenzaamheid is bij mensen met een migratieachtergrond is vele malen groter dan bij mensen die hun roots hier hebben. Het is een belangrijk thema want eenzaamheid heeft gevolgen voor de gezondheid van mensen én het probleem wordt steeds groter omdat ook het aantal ouderen met een migratieachtergrond zal stijgen. Echter, het probleem blijf onzichtbaar.

Er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar de ervaringen en oorzaken van eenzaamheid in deze groep, dus het is goed dat Utrecht Omarmt zich bezig houdt met dit thema. Door krachtenbundeling en kennisdeling wordt steeds meer duidelijk over het hoe van deze eenzaamheid en welke interventies duurzaam succesvol zijn.

Voor Utrecht Omarmt en alle organisaties die zich in Utrecht over dit thema buigen, maakte Mindmatterz een visueel verslag van een netwerkbijeenkomst in de grote Ulu Moskee in Utrecht.

Lijf & burn-out

Dat ik leuk en uitdagend werk heb, wist ik al. En ‘on top of that’: Ik leer er ook zoveel van. Zo was ik alweer een tijd geleden bezig met het maken van illustraties voor een boek over herstellen na een burnout. Psychiater Jan Willem de Boer schreef er een hoofdstuk voor over o.a. de reactie van jouw lichaam op langdurige stress en burn-out.

Eventjes
Stress hebben we allemaal wel eens. Gelukkig hebben we een stressrespons-systeem: adrenaline en daarna cortisol zorgen ervoor dat je hartslag verhoogt en je spierspanning stijgt. En dat kan je eventjes helpen. Maar als de stress lang aanhoudt of steeds vaker terugkomt besluit jouw lijf ‘aan’ te blijven staan. Simpelweg omdat dat handiger is. Het gevolg: je blijft continu stresshormonen aanmaken. Ook ’s nachts….. En het zal je niet verbazen dat dat vermoeiend is. Je slaapt namelijk niet op momenten dat dat wél verstandig is. Gevolg: een verstoord dag- en nachtritme waardoor je lijf in de war raakt. Het kan niet meer wat het kon. Het doet niet meer wat het deed en het vraagt niet meer wat het vroeg. Eten en seks bijvoorbeeld.

Boek over herstellen na burn-out
Jan Willem kan het heel helder vertellen. En de visual die ik bij zijn verhaal maakte laat dat zien. Wil je het boek ‘Van een burn-out naar een onweerstaanbaar leuk leven’ van bestellen? Check dan www.herstellennaburnout.nl. Het boek biedt erkenning en handvatten voor mensen met een burnout. En evenzo belangrijk: voor mensen om hen heen, zowel in persoonlijke als in professionele kring.

Aanrader!

Handje helpen

Regelmatig breng ik mijn 80plus-straatgenoot naar de arts, de fysio of het ziekenhuis. Het is een kleine moeite, het zijn kleine stukjes, en het is gezellig. Dus… auto desinfecteren en mondkapjes op. Dat wat inmiddels zo gewoon is.

Bij het uitstappen zei hij: “Wat verschrikkelijk dat ik je hiermee belast.” En zijn gezicht stond op standje ‘sorry’.
Huh? Au!

Hulp vragen schijnt zo moeilijk te zijn. Voor jong én oud. Want als je hulp vraagt geef je aan (not!) dat je het niet alleen kunt. En dat doen we gewoon niet zo graag. Jammer hoor. Want hulp vragen is geen teken van zwakte. En dat weten we eigenlijk heel goed. Want als iemand jou om hulp vraagt heb je waarschijnlijk zelden het idee dat de ander zwak is. Of jou stoort. Sterker nog: we hebben allemaal van nature een verlangen om behulpzaam te zijn. Onze hersenen schijnen op empathie ingesteld te zijn.

Voor hulp vragen moet je soms een hobbel over. Ik herken het een beetje, maar de blik van mijn buurtgenoot maakte het weer superduidelijk. Zullen we helpen en geholpen worden (steunen en gesteund worden) gewoongoed maken? Onvoorwaardelijk en oordeelloos? Dan maken we écht contact en verbinden we.
Doe je mee?

Links én rechts: (Af)stemadvies (1 van 3)

Je hersenen. Bijzonder interessante dingen. Zoals alles bestaan je hersenen uit twee helften die onderling verbonden zijn en een geheel vormen. Twee helften. Twee talenten. Je linkerhersenhelft zorgen ervoor dat je kunt praten, logisch kunt redeneren en kunt denken en analyseren. Je rechter hersenhelft heeft weer andere talenten.

Meestal gebruik je bij nieuwe leertaken spontaan de meest dominante hersenhelft. En ja… vaak is dat de linker. Voor mijn gold dat zeker, maar ik ben (gelukkig!) niet de enige. En dat is niet zo vreemd als je bedenkt dat tijdens het leren op school nog steeds het accent ligt op denken, analyseren, het verbale en details.

Jouw rechter hersenhelft wil hele andere dingen, namelijk overzicht houden, voelen en creëren en is goed in verbanden leggen en processen doorzien. Deze hersenhelft denk in beelden. Persoonlijk vind ik deze hersenhelft veel gezelliger.

Maar nu serieus: als links en rechts met elkaar gaan samenwerken, dan ontstaan er mooie dingen. Niet alleen nu, maar ook later. Door te oefenen hierin gaat het stromen en maak je écht gebruik van jouw talenten. Of die nu vooral links of rechts zitten.

Samenwerken dus. Maar hoe dan?
Door creatief actief te zijn. Echt!

Niet het einde,

Dat klinkt zwaar he. Maar dat is het niet. Want de zin was nog niet compleet. Niet het einde, maar een nieuw begin. Dat klinkt fijner, toch? En het past bij het boek dat Eva Hamming aan het schrijven is. Thema: herstellen van burn-out. Ik spreek uit ervaring: dat herstellen kan een verwarrende zoektocht zijn. Vol goed bedoelde adviezen, externe druk, tegenwerking, (tegenstrijdige) meningen en interne verwachtingen. Met heel veel plezier maakte ik illustraties bij de verhalen van Eva en anderen.

Ervaringsdeskundigen
In Van een burn-out naar een onweerstaanbaar leuk leven vertellen ervaringsdeskundigen over hun burn-out, wat de effecten en hoe zij hiermee zijn omgegaan op weg naar herstel. Zoals er geen burn-out hetzelfde is, is ook geen weg naar herstel hetzelfde. Wat voor de een werkt, werkt voor de ander niet. Daarom staan in dit boek verschillende verhalen van verschillende personen. Van een zakelijke tot een spirituele aanpak, van twintigers tot veertigers, van een vlot herstel tot een burn-out die voortduurt.

Herkenning
Van een burn-out naar een onweerstaanbaar leuk leven biedt handvatten en herkenning, voor mensen die zelf een burn-out hebben of hadden, maar ook voor de mensen om hen heen, zoals partners, vrienden, familieleden, collega’s werkgevers en arbo-artsen.

Het boek is nog niet af. In oktober start de voorverkoop. Wil je op de hoogte blijven, meld je dan aan voor de nieuwsbrief van Eva. Dan mis je niets.

Diagnose: blank page syndrom

Onlangs zag ik op Facebook een foto van een aantal volgeschreven en -getekende notitieboeken. En ik was jaloers op de eigenaar van die boeken…. Ik leg het uit. Van jongs af aan kon ik enorm genieten van een mooi schetsboek of notebook. Noem het een papierfetish. Maar die guilty pleasure – gecombineerd met mijn perfectionisme van toen – zorgde er wél voor dat ik steeds weer startte ik met het vullen van weer nieuwe boekjes en schriften. En altijd stopte ik halverwege. Want het moest anders. Ik zal eerlijk zijn: doorgaans vond ik dat het kleurrijker moest, in een andere stijl. Eigenlijk moest het gewoon altijd mooier. En bovendien… ik had nog nieuwe  boekjes liggen, dussss…..

Maar met een nieuw boekje was het probleem niet opgelost. Nee hoor. Er kwam juist een uitdaging bij. Want wat zijn ze wit hè, die pagina’s. Om bang van te worden. In het Engels is er een prachtige benaming voor: Blank Page Syndrom, ofwel de angst voor het witte vel. Want het boek is nieuw, de pagina’s zijn nog ongehavend. Mensen die dit syndroom hebben – en ik was er dus een van – zijn bang om dat te verpesten.

En voor je het weet heb je een stapel prachtige boekjes. Lege boekjes. En dát is zonde. Ik ben daarom de strijd met mijn blank page syndrom aangegaan door gewoon te spelen. Het boekje niet zo serieus te nemen en juist de eerste pagina van het boek op een intuitieve manier te vullen.

Hoe? Door anders te denken en anders te doen. Anders denken: Een witte pagina brengt je niets en heel veel boekjes met witte pagina’s zijn het bewijs van jouw kwijnende creativiteit. Stop it!  Anders doen: al dan niet spontaan de pagina bejegenen door te morsen, strepen, krassen, schrijven, plakken. At random. Dan wordt het leuk! Eng? Nee hoor. Want je kunt altijd nog gummen, verhullen, aanpassen en mooier maken (maar bedenk wel dat perfectionisme geniet van een eeuwigdurende vakantie). Door met verf te morsen en het boek dicht te klappen. Door er at random masking tape in te plakken en daarna met verf erover heen te gaan. Plakband los en volschrijven maar, die witte banen. Er zijn talloze manieren te verzinnen. Maar ze hebben één ding gemeen: DOEN!

“The beginning is the most important part of the work”  ~ Plato, filosoof

Gefeliciteerd! (met je visuele intelligentie)

Een no-brainer: iedereen leert anders. De leerstijlen van Kolb ken je misschien wel (ik zal er later weer eens over posten). Maar ken je ook de Meervoudige Intelligentietheorie van Gardner? Bottom line: iedereen beschikt over meerdere intelligenties en sommige daarvan zijn goed ontwikkeld en sommige juist niet. Dus: het gaat er niet om hoe knap je bent maar hoe knap je bent.

 

  1. Verbaal linguistische intelligentie: Als je taalgevoel hebt en een grote woordenschat. Als je graag en veel leest en/of schrijft. Als spelling automatisch best heel goed gaat zonder dat je de spellingsregels (nog) weet. De meeste lesmethodes in het onderwijs zijn op deze intelligentie gebaseerd. Je bent woordslim.
  2. Logisch-mathematische intelligentie: Je hebt behoefte aan het ordenen van informatie en denkt schematisch. Verbanden zoeken doe je automatisch. Je kunt goed redeneren en dat komt bij rekenen natuurlijk heel fijn uit. Je bent een logisch slim.
  3. Visuele intelligentie: Als je beeldend denkt en je graag informatie voor je ziet, uittekent en eenvoudiger maakt. Je bent dan beeldslim.
  4. Muzikale intelligentie: Je houdt van herhaling, ritme. Je bent auditief ingesteld en leest graag hardop. Aantekeningen maak je niet. Het zit allemaal in je hoofd. Je bent ritmeslim.
  5. Interpersoonlijke intelligentie: Je leert door samenwerking en feedback geven en krijgen. Je bent duidelijk gericht op de ander en leert daarvan. En je bent gevoelig voor stemmingen van anderen. Motiveren kun je goed. Je bent verbindingsslim.
  6. Lichamelijk-kinestetische intelligentie: Je bent een doener. Je verwerkt informatie door actief te zijn. Misschien herken je het wel dat het bij de kleuters heel goed ging en dat de uitdagingen daarna kwamen. Logisch… kleuters mogen nog bewegen. Vanaf groep 1 is het écht zitten geblazen. Dat is lastig voor de beweegtopper.
  7. Intrapersoonlijke intelligentie: Jij trekt je liever even terug om het denkproces optimaal te maken. Je kunt heel goed naar jezelf kijken. Je weet wat je wilt en vindt het fijn om te dromen en te fantaseren. Je bent zelfslim.
  8. Naturalistische intelligentie: Je observeert graag en bent veel bezig met het leggen van een verband tussen de informatie die je krijgt en (processen in) de natuur. Je hebt daar ook een enorme belangstelling voor. Je bent natuurslim.

Ieder leert dus anders. En bij het succesvol aanbieden van informatie is het dus handig hiermee rekening te houden. Begrijp me goed: ook op deze theorie is kritiek. Vooral over hoe het toe te passen in de (school)praktijk én het effect ervan.

Voor mij geldt – en het zal je niet verbazen – dat ik blij ben dat we ALLEMAAL visueel meer intelligent zijn geworden. Lang leve de visuele intelligentie!

Een beetje verliefd!

Ik roep altijd: als ik ooit nog een vaste kies, dan hoop ik dat dat bij Winclove zal zijn. Omdat er leuke mensen werken. Omdat het bedrijf een strakke missie heeft. Omdat er mensen werken met een passie (goede bacteriën en probiotica). Omdat creativiteit in het bloed zit. Omdat het een inclusief bedrijf is. Omdat het internationale bedrijf heel veel onderneemt voor en met de plek waar zij gevestigd is: Amsterdam-Noord. En omdat Winclove duurzaamheid heel hoog in het vaandel heeft staan.  Need I say more?

Bacterien zijn ultieme recyclers en ze doen nuttig werk. Allemaal in hun eigen ecosysteem. Symbiose! En daar nemen ze bij Winclove een voorbeeld aan!

Het doel van Winclove is helder: met probioticumformuleringen de kwaliteit van leven kunnen verbeteren. Winclove produceert en levert.

Mindmatterz is al wat langer betrokken bij dit fijne bedrijf en deed uiteenlopende projecten. Van het faciliteren van bijeenkomsten en trajecten tot het visualiseren van ontwikkelingen en visie.

Bewonerscommunicatie, ook offline

Het is een goed idee dat gemeenten zoeken naar effectieve vormen om te communiceren met bewoners. Een standaardoplossing bestaat niet. Gemeente Heemstede vroeg Mindmatterz om mee te denken over communicatie over klimaatadaptatie op eigen terrein. Want bewoners kunnen zelf veel doen om zich aan te passen aan het veranderende klimaat. Resultaat: een poster op A0-formaat.

Een jaar later vroeg deze gemeente om inzichtelijk te maken hoe infraprojecten er van plan tot uitvoering uitzien en vooral waar de bewoners hun zegje mogen doen. De achtergrond van Mindmatterz – stadsgeografie en planologie – kwam hier mooi samen met de drive om ingewikkelde informatie eenvoudig te presenteren.

Bericht van Socrates

 

Ik had ooit een leuke opdracht: live tekenen tijdens een workshop met fijne mensen die zich bezig houden met de grote maatschappelijke opgaven van ons land. Denk aan huiselijke geweld, stikstof, regionale energie strategieën en maatschappelijke dienstplicht. Ze gingen met elkaar in gesprek over dilemma’s. Niet zomaar in gesprek Nee, ze voerden een socratisch gesprek. Gebaseerd op de socratische methode, de vroedvrouwmethode. En dat is op z’n zachtst gezegd interessante materie.

Een socratisch gesprek is een denkgesprek waarin je onderzoekt wat je denk en waarom. Centraal staat een dilemma van een van de deelnemers aan het gesprek. Deze wordt als een ui afgepeld om tot de kern te komen. Het hittepunt. En over deze kern kun je dan verder praten en eventueel tot oplossingen komen. Het klinkt appeltje-eitje maar niets is wat het lijkt…

Eerst even iets over Socrates. Hij liep regelmatig over de markt van Athene om de overtuigingen van sofisten (de consultants van toen) ter discussie te stellen. In zijn optiek verwerf je een inzicht niet door het voorgeschoteld te krijgen maar door zelf te denken. En dat denken verscherp je door vragen te stellen, voorbeelden te laten geven en ervaringen analyseren. En hij kon er wat van hoor die Socrates. Hij werd niet voor niets ‘de horzel’ genoemd.

Deelnemers aan een socratisch gesprek werken intensief samen. Ze stellen vragen en stellen daarbij hun eigen ideeën en oordelen uit. De denkkaders en de betekenissen van de vraagsteller staan immers centraal. Luisteren in de taal van de ander. En dat is best een ding. Want vaak denken we de oplossing al te hebben. Willen we advies geven. En vinden dat we het beter weten. Bovendien wil je doorgaans snel. En als je dat állemaal wilt, dan is één ding duidelijk: luisteren kun je dan niet meer. Je luistert dan namelijk niet om te weten, maar om te laten zien dát je weet. Kortom: je komt zo dus niet tot de kern van het dilemma van de vraagsteller. Stilzwijgende wijsheid is nodig, zodat je de juiste vragen kunt stellen. Om uiteindelijk het hittepunt te vinden waar mee aan de slag gegaan kan worden.

Een socratisch gesprek gaat over iedereen. Het zet de deelnemers aan tot reflectie op het eigen luisteren, de eigen waarden en het eigen gedrag. Deelnemen aan socratische gesprekken zijn dus een vorm van persoonlijke ontwikkeling.

De socratische methode is een kwestie van heel veel oefenen en van mindset. Een socratisch gesprek vraagt van de deelnemers het beheersen van de socratisce techniek én een socratische houding.

Wat heb ik toch leuk werk. Meekijken, meetekenen en meeleren met fijne mensen die ergens voor staan. Uiteenlopende thema’s, interessante materie, mooi organisaties. Blij ei ben ik.
Meer lezen over visuele communicatie? Lees dan hier verder.