Methode Diederik Gommers

Ik heb nog nooit zoveel televisie gekeken als in de coronaperiode. En dan keek ik graag naar Gommers, die me altijd te boeien met de ins en outs van het coronavirus en de maatregelen die werden getroffen. De aflevering van Jinek herinner ik me nog goed. Famke Louise had kort daarvoor verteld dat ze ‘niet meer meedoet’. Gommers reageerde op een andere manier dan menig Nederlander. Hij werd niet stelliger en heftiger maar luisterde juist en probeerde Famke Louise te begrijpen. Hij ging het gesprek aan, en dat was best bijzonder te noemen in een tijd waarin het niet zo belangrijk leek in de ‘coronagesprekken’ in verbinding te blijven met de ander. In gedachten noemde ik zijn communicatiewijze de ‘methode Gommers’.

Hoe leuk was het dat het rijksbrede programma Grenzeloos Samenwerken mij vroeg om een verslag te maken van een gesprek met Diederik Gommers. Hij sprak in het kader van de Week van de Samenwerking en illustreerde in tal van voorbeelden dat persoonlijk contact cruciaal. Pas dan kun je elkaar begrijpen, draagvlak zoeken en samen leren.

Methode Gommers: negentien aspecten zaten er in zijn koffer. Ik kon het niet laten Famke Louise (en de kinderen van Gommers) in de visual terug te laten komen.

Puppy’s

Mijn cursisten weten inmiddels wat ze zouden kunnen doen als het te druk is aan hun werktafel. Als jouw interne criticus gezellig naast je zit te kleppen en je continu vertelt wat je wel en niet moet doen. Wat hij of zijn van jouw werk vindt. Het stemmetje dat je vraagt waar je in godsnaam mee bezig bent en of je niet beter iets kan gaan doen dat nuttig is. Of iets waar je wél goed in bent. Precies dát stemmetje moet je de ruimte gunnen. Maar dan wel een eigen ruimte. En daarom heb ik een vakantiehuisje in mijn studio waar al die interne critici heerlijk kunnen verblijven. Het is een huisje dat dicht kan, en dat Cruella, Hannah, Mister No en hun vrienden niet open krijgen. 

Zingen
Ik kan er grappen over maken, maar die interne criticus, dat is eigenlijk serious business. Want deze zorgt ervoor dat je hardnekkige overtuigingen hebt die zich vastbijten in het gevoel dat je over jezelf en jouw kunnen hebt. Dat stemmetje zorg ervoor dat jij ervan overtuigd bent dat je niet kunt spreken in het openbaar. Of dat je niet kunt zingen. Of tekenen, om maar iets te noemen. Zooo jammer!

Ongestoord
Ik organiseer regelmatig trainingen Voortreffelijk Visuals. Die gaan om het visualiseren van een verhaal en het tekenen van de boodschap die je wilt overbrengen. Ik leer mijn cursisten dus luisteren, filteren, vereenvoudigen  structuren, en tekenen. Nadat de interne critici naar het vakantie-adresje zijn gestuurd, kunnen we ongestoord verder werken. En hoe! Focus, flow, toewijding, geduld…. het is er allemaal!

Puppy’ss
Een van mijn cursisten mailde mij dat ze na mijn training Voortreffelijke Visuals niet alleen weet dat ze inderdaad kan tekenen, ze concludeerde ook dat het met tekenen eigenlijk is zoals alles in het leven: als je het probeert, het doet, met plezier, geduld en een grote portie zelfliefde, dan lukt het. En dat heeft niets met talent te maken, en alles met ons belemmerende denken. Sommige dingen lijken dreigende olifanten maar blijken pluizige pasgeboren puppy’s. Zo mooi!

Samen op vakantie
Ik denk er precies zo over. Onze hardnekkige overtuigingen (ons denken) zorgen ervoor dat we niet in actie komen als we denken iets niet te kunnen. Terwijl juist de actie ervoor zorgt dat je anders gaat denken en erachter komt dat de hardnekkige overtuigingen samen met je interne critici op vakantie kunnen. Hadden zij waarschijnlijk ook niet gedacht 🙂

Bewijs
Nog niet overtuigd? Oeps, dan is er sprake van een érg hardnekkige overtuiging. Maar no worries. That’s where Graham Shaw comes in!

Werken bij Atento: da’s helder

Atento is een kleine, jonge, frisse en groeiende thuiszorgorganisatie in de regio Amstel, Vecht en Venen. Een bedrijf naar mijn hart. Niet alleen omdat het bij Atento draait om goede zorg en omdat collega’s van Atento echt hart voor de cliënten hebben. Maar ook omdat de organisatie inclusief is en ‘plat’ georganiseerd. Korte lijnen zijn het uitgangspunt.

Voor Atento maakte ik een visual om potentiële collega’s in één oogopslag duidelijk wat Atento waardevolle aspecten vindt en ook wat je van Atento als werkgever mag verwachten. De vraag was een heldere en duidelijke visual, en daarom is gekozen voor eenvoudige lijntekeningen en minimaal kleurgebruik. De visual is gedrukt en als praatplaat gebruikt tijdens sollicitatiegesprekken. De tekening is ook online ingezet.

Buffett

“Shoot Marieke, het gaat me ook deze keer niet lukken op de training Voortreffelijke Visuals te komen. Maar het gaat snel een keer lukken hoor. De training staat immers op mijn Buffett-list.”
Visueel ingesteld als ik ben, zag ik het direct voor me: een uitgebreid buffet met allerlei heerlijkheden: workshops, boeken, verse boterrijke croissants, voorstellingen, doppio espressos en prachtige films, met daartussen mijn training. Een lust voor het oog, voor de neus en voor de smaakpapillen. I confess…. Ik ben een sucker for ontbijtbuffetten in design hotels.

Buffet
Ik zat er naast. Een Buffett-list heeft niets te maken met ontbijt of een overvloed aan opties. Buffett-list…, maar dan wel met dubbel-t en een hoofdletter. Heeft alles te maken met Warren Buffett, de schatrijke investeerder. En naamhouder van de ‘list of all lists’. En die is best confronterend.

Makkie
Het idee is simpel: schrijf 20 dingen op die je dit jaar graag wilt doen. Een makkie. Ik vind veel dingen leuk en heb nog heel wat fijne dingen op mijn bucketlist staan. Vervolgens vraagt de beste man van deze lijst twee lijsten te maken. Een fijne lijst van vijf topprioriteiten én een lijst met de andere 20 mooie dingen. So far so good.

Oeps
Als je denkt dat het nu simpelweg een zaak is van focussen op de lijst van 5, dan heb je het maar half goed. Want díe opdracht is best te volbrengen. Nee, Buffett vraagt je iets nog veel moeilijkers: focus op de lijst van 5 en stop absoluut geen energie in 20 andere fijne dingen. En dát is pittig! “Make a conscious effort to stick to these and don’t wander around on your second list”. Met ander woorden. Opeens heb je een GO-list en een NO-list. Oeps!

Papa
Buffett is ervan overtuigd dat tijd en energie de sleutels tot succes zijn. En daarom is het belangrijk er ontzettend zuinig mee om te gaan. Tijd bijvoorbeeld is het enige dat écht voorbij gaat. Op raakt. En hij heeft natuurlijk gelijk. Ik denk aan mijn vader zaliger die altijd zei: “Als je geen tijd hebt voor leuke dingen heb je de verkeerde keuzes gemaakt.” En ergens heeft hij gelijk. Als ik weer eens roep “geen tijd voor”, dan weet ik wat me te doen staat. Meer voelen aan en denken over wat ik met mijn tijd doe. Au!

Het goede nieuws: ik sta op een Buffett-list. Okee, niet ik maar de training die ik geef. Leren verhalen vertellen met tekenen. En dat voelt goed. Het minder fijne nieuws: ik moet nodig aan de bak. Met het maken van mijn Buffett-list. Ik denk dat ik dat maar eens in Sevilla ga doen. In een design hotel. Tijdens het ontbijt.

Verborgen verlangens

Wensen, dromen en verlangens: je hebt ze vaak wel, maar de realisatie ervan blijft nog wel eens steken. En dat is heel erg jammer, want ze zijn het waard om werkelijkheid te worden. Dit heeft allemaal te maken met jouw hersenen: die werken niet met woorden maar met beelden. Jouw toekomst écht voor je zien lukt niet met gesproken woorden, geschreven teksten of gedachtes in je hoofd. En daarom is het visueel maken van jouw doelen en dromen een heel goed idee.

Visionboard
De eerste stap om jouw doelen te bereiken en dromen te realiseren is deze voor je te zien. Als je visualiseert alsof je doel al is bereikt, dan geeft dat je een richting en maakt het helder welke stappen je te zetten hebt en welke richting je op wilt.
En dat visualiseren doe je op een visionboard. Een visionboard is een samenstelling van beelden die jouw wensen, dromen en verlangens weergeven. Zie het als een verrekijker: hoe beter deze is afgesteld en hoe beter je deze hebt gericht op iets, hoe scherper het beeld.

Mindstorm
Het maken van een visionboard is beduidend anders dan een brainstorm met jezelf. Want als je een visionboard gedachteloos maakt, zullen ook jouw onbewuste toekomstbeelden zichtbaar worden. Doorgaans blijkt dat je intuïtief veel groter droomt dan je denkt. En dat is prachtig!

En dan?
Als je er dagelijks naar kijkt kan jouw visionboard je helpen je realisatiekracht te vergroten. De beelden zijn opgeslagen in jouw brein en jouw mindset wordt onbewust steeds meer beïnvloed door wat er op jouw visionboard staat. Vaak zonder dat je het zelf doorhebt. Hoe mooi is dat?

Visionboard van Verlangens: de workshop
Tijdens deze workshop ben je bewust en onbewust bezig met de dingen die je graag wilt bereiken in je leven. En dat geeft heel veel energie.  Je krijgt een korte toelichting op het fenomeen visionboard, maar we gaan vooral heel veel doen. Neeltje en Marieke begeleiden je bij het vangen van jouw verlangens en dromen en helpen je zo intuïtief mogelijk te werk te gaan.
Aan het einde van de workshop heb je een zichtbaar en tastbaar beeld van jouw verlangens en wensen. Met dit visionboard kun je focussen en geef je richting aan je leven. Want hoe beter je het voor je ziet, hoe makkelijker iets te bereiken is. De constante herinnering aan je duidelijk gevisualiseerde doel zal je elke dag weer positief confronteren met jouw verlangens en zal je elke dag weer motiveren ervoor te gaan.

Stop de kindertekening!

Mijn eigen eerste koppoter kan ik me niet meer herinneren, maar die van mijn dochters wel. Man, wat een bijzonder moment. Floor en Wende waren natuurlijk allang betekenis aan het geven met hun krassen en strepen, maar voor het eerst werden de vormen zó gecombineerd dat ik het kon ontcijferen. Wat moet dat een vreemd gezicht zijn geweest: een moeder met een emmertje stoepkrijt in haar hand en tranen in haar ogen!

Prima
De kindertekening. Er is veel over geschreven en gezegd. De kleuren die kinderen gebruiken zouden iets zeggen over de emotionele ontwikkeling van het kind. De bladspiegel iets over verlangens, conflicten en levenshouding. Ik vind het allemaal prima. Maar waar ik meer mee zit is het aantal tekeningen en dát wat er getekend wordt. Voor wat betreft het laatste is mijn bottom line: mag de kindertekening weer alsjeblieft een tekening van en door de kinderen zijn?

Ananas
Heb je zelf geen kinderen onder de 12, dan kun je je er vást iets bij voorstellen: de basisschool. Met een beetje bof heeft de school ruime gangen, met ramen die uitkijken op de klassen/domeinen. Onder de ramen de kleurrijke luizencapejes en daarboven – op het raam – de creatieve uitspattingen van de klas. Dertig bollenvelden op het ene raam. Dertig ananassen op het andere. En het zal geen verrassing zijn: alle tekeningen lijken op elkaar. Niemand heeft een vakantievierende familie in het bollenveld getekend, en de ananassen lijken gewoon vooral heel erg op ananassen. Geen enkele leerling heeft er een t-shirt omheen getekend of er een ketting met annanashanger van gemaakt. En Dat Is Ontzettend Jammer. Stop de kindertekening en laat de kinderen weer hun eigen tekening maken!

Techniek
Ik begrijp dondersgoed dat de bollenvelden en ananassen waren bedoeld om de kinderen perspectief te leren tekenen en diepte te suggereren door middel van donkere en lichte tinten. Ging het hier om het aanleren van een techniek? Ja. Kun je hier spreken van het ontwikkelen van creativiteit? Nee. Aanleren van een techniek?  Ik denk het niet. Sterker nog: deze manier van werken én deze manier van het ophangen van de tekeningen zorgt ervoor dat tekenen iets wordt van mooi en mooier, van knap en knapper. De interne criticus wordt hiermee geboren dan wel gestimuleerd. En dames en heren: als het tijdens één les niet handig is om je interne criticus naast je te hebben is het wel de teken- en schilderles.

De kindertekening
Maar helaas is het kwaad dan al geschied. En het wordt doorgaans alleen maar erger. In groep 1 vindt vrijwel elk kind nog dat het kan tekenen. Ze tekenen veel en graag en gebruiken hun tekeningen ook vaak om te communiceren: en toen gingen we dat doen, en toen dat. Zoiets. Als je kinderen ze vraagt of ze kunnen tekenen, dan is de chaos in de kleuterklas compleet: ze rennen naar de juf of meester met zoveel mogelijk tekeningen om te laten zien dat ze dat heul goed kunnen. Stel je deze vraag in groep 8 wijst iedereen naar één leerling. Want die kan écht goed tekenen. En die doet het ook nog met plezier…

De baas
En Dat Is Ontzettend Jammer. En misschien herken je het wel? Eerst was het de interne criticus die bepaalde dat jij niet meer creatief actief bent. Daarna werd het die ellendige agenda die je vertelde dat je wel wat beters te doen hebt dan tekenen, schilderen of beeldhouwen. Gelukkig weet jij dat jij de baas bent en dat voorrang geven aan je verlangens heel erg gezond is. Wat zou er gebeuren als je handen en voeten gaat geven aan jouw verlangen naar een creatiever leven? Mijn insteek: Creativiteit is geen hobby maar pokon voor de ziel en het brein. Creatief actief zijn stimuleert ideeën, inzichten, kennis, oplossend vermogen. Je wordt rustiger, waardoor er ruimte is voor subtielere gedachten. Een andere manier van kijken: oude gewoontes loslaten en nieuwe manieren om ergens mee om te gaan, buiten de lijntjes en out of the box. Creativiteit geeft ruimte voor ontwikkeling. Ontwikkeling op elk vlak.

Gun jezelf een Boostcamp
Ik geloof dat een creatief leven niet iets is van talent, maar van doen. En doen. Maken. En maken. En maken. En….. veel plezier hebben! Als je uit de maalstroom van negatieve gedachten stapt, zul je je gaan verwonderen, gaan leren, plezier hebben. En als je dat plezier (weer) hebt, gaat het stromen. Creativiteit zit in ieder mens.

Sport & Cultuur voor ieder kind!

In 2021 werd een online inspiratiebijeenkomst wordt georganiseerd voor buurtsportcoaches, beweegmakelaars, cultuurcoaches en combinatiefunctionarissen. Maar ook voor sociaal makelaars, talentontwikkelaars, brede schoolcoördinatoren, jongerenwerkers, lokaal aanspreekpunten en alle andere intermediairs uit stad en provincie Utrecht.

Deze intermediairs hebben in ieder geval één ding gemeen: ze werken samen om kinderen te leiden naar structurele deelname aan naschoolse sport- en/of kunstbeoefening. Dat is voor kinderen in armoede niet zo vanzelfsprekend/

Mindmatterz werd gevraagd een visueel verslag te maken van deze bijeenkomst. Een verslag waar ook niet-deelnemers door ginspireerd zouden worden.

Een mooie bijeenkomst waar mijn hart sneller van gaat kloppen: samenwerken, bewegen, kunst en jongeren. De huisstijl van Jeugdfonds Sport & Cultuur maakte dat er een kleurrijk visueel verslag kon ontstaan!

 

Anders kijken = anders zien (1 van 2)

Ja, zo is het echt. Als je een andere bril opzet, zie je anders. Het klinkt zo logisch. En dat is het ook. Enne… zo is het ook met gedachten.|

Delen
Het zal je misschien verbazen, maar ik heb er zelf best lang over gedaan om werk van mijzelf te delen op social media. Terwijl ik het wel graag wilde, want de missie van Mindmatterz is ‘iedereen in verbinding met zijn eigen creativiteit’. Beetje vreemd dus als Miss Mindmatterz zelf geen plaatjes deelt, toch?

Wat me heeft geholpen is oefenen met de magie van gedachten. Delen is nogal een ding, want je krijgt reacties, kritiek, feedback. En dat is op z’n zachtst gezegd retespannend. Maar het mooie is: hoe mensen reageren op jouw werk of techniek heb je voor een deel zelf in de hand. Ja! Dat lees je goed. Fijn toch?

Constructief
Hoe het werkt: Vaak hoor je de reactie van de ander niet omdat je druk bent met 1. je eigen gedachten over jouw werk en 2. de (mogelijke) reactie van de ander (die het vast minder mooi vindt dan hij/zij zegt). Nogal druk in je hoofd dus! Zó druk dat er van constructief geen sprake is.

Een voorbeeld: je laat jouw werk aan de buurvrouw zien:
Zij: “Oh wat mooi”. Heb jij dat gemaakt?”
Jij (onzeker als je je voelt; je denkt negatief en vindt jouw werk kinderachtig): “Ach… ik ben lekker aan het oefenen he”
Zij: “Nou, lekker dooroefenen dan”
En jij voelt je een nietszeggende crea bea en maakt de weken erna he-le-maal niets.

What happened? Wel, het was niet de reactie van de ander die jouw gevoel bepaalde, maar het waren jouw eigen gedachten. Gedachten over jouw eigen werk en gedachten over de (mogelijke) reactie van de buurvrouw. Hoe het ook kan:

Zij: “Oh wat mooi. Heb jij dat gemaakt?”
Jij (blij omdat iemand het mooi vindt; je denkt positief): “Dankjewel. Ik heb er met plezier aan gewerkt en het smaakt naar meer”
Zij: “Echt mooi en gaaf dat je dit doet!”
En jij voelt je opgelucht en begint die avond nog aan een nieuw werk.

De kracht van gedachten
Het komt eigenlijk neer op een simpel inzicht: tussen een gebeurtenis en de daaraan gekoppelde emotie en gedrag dat daar uit voortvloeit zitten hele belangrijke dingen: jouw gedachten! Jij bent misschien dan wel niet de baas over een situatie/gebeurtenis, maar wél de baas over jouw gedachten en de manier waarop je naar een situatie kijkt! Jij bent de sleutel naar een positieve gedachtestroom, daaraan gekoppelde positieve emoties en gedrag en een uiteindelijk positief resultaat, hoe lullig de situatie ook is.

Je bent je gedachten niet, je hébt ze! Bagatelliseer jouw eigen werk nooit! Je nodigt mensen uit om het ook te doen.

En blijft de buurvrouw wat cynisch? Bedenk dan: Je kunt niet iedereen gelukkig maken. Je bent geen pot Nutella!

Brainstormen… stop ermee!

Hoe vaak ik al in een fijne inspirerende accommodatie heb mogen verblijven om samen met een team tot briljante ideeën te komen. Brainstormen noemen ze dat, en is een hele bedrijfssector ontstaan rondom dit fenomeen. Is dat logisch?

Alex
Terug naar de oorsprong. Brainstormen werd zo’n 60 jaar geleden voor het eerst gedaan in de reclamewereld. Alex Osborn was de eerste die deze manier van creatief denken inzette in een campagne En hij ging ermee aan de haal. Hij claimde dat met brainstormen de creatieve prestaties van een team dubbel zo groot zijn  En klaarblijkelijk geloven we dat nog steeds! Want we stormen wat af. En we werken in kantoortuinen met lekker veel mensen om ons heen. Want dat is goed. Zeggen ze.

Groepsdruk
Maar niets is minder waar. Het blijkt dat brainstormsessies juist niet effectief zijn als je kijkt naar creativiteit. Een paar inzichten vanuit de wetenschap:

  • Groepsdruk ondermijnt de eigen ideeën onbewust naar de achtergrond. Iets met amygdala (het stukje brein waar angst en afwijzing huizen) die wordt geactiveerd als iets ‘anders is dan anders’. Jouw mening of inzicht bijvoorbeeld.
  • Hoe groter de groep, hoe minder ideeën en hoe slechter ze zijn. En het kan nog erger. Social loafing gaat een rol spelen als een sociale meerderheid de boel overneemt. Gevolg: jij gaat met je goede inzichten en misschien wel dé oplossing voor een probleem achteroverleunen en onderpresteren.
  • In je eentje nadenken werkt beter. En eigenlijk is dat ook best logisch. Want tijdens een brainstorm ben je aan het luisteren|praten én nadenken|voelen tegelijk. Multitasken, da’s moeilijk. Ook voor vrouwen 🙂

Sociale cohesie
En ja, brainstormen is wel ergens anders goed voor. Voor de uitbaters van die fijne accommodaties. Voor de facilitators (die overigens een belangrijke rol kunnen spelen). En voor de gezelligheid binnen een team. Sociale cohesie. Dat soort dingen. Maar wil je écht tot ideeën komen, zoek dan de stilte op in jezelf. Ga brainstormen met jezelf en geniet van alle creativiteit die dán gaat stromen.

Stilte
Terug naar het tekenen. Tijdens de trainingen Voortreffelijke Visuals die ik met heel veel plezier geef, maakt iedere deelnemer een persoonlijke visual. Van een vakantie, een lesprogramma, een bedrijfsplan of een moeilijk gesprek. En voordat er ook maar één stift in aanraking komt met het papier, worden er in stilte ideeën gevormd. En dat is heerlijk om te zien. Geen inmenging van anderen, stil in jezelf om uiteindelijk tot de mooiste prestaties te komen. En dat werkt! Iedere keer weer zie ik prachtige pakkende visuals en blije trotse tekenaars.

Grenzeloos samenwerken aan grote maatschappelijke opgaven

Sommige maatschappelijke opgaven in onze samenleving zijn zo ingewikkeld zijn dat ze niet meer alleen vanuit de individuele ministeries kunnen worden opgepakt. Voor deze opgaven is samenwerken over de grenzen van departementen en bestuurslagen heen en met maatschappelijke organisaties nodig. Dat is soms voorwaarts struikelen maar altijd met het doel voor ogen de uitdagingen in samenwerking met alle relevantie partijen aan te pakken. Voorbeelden van dergelijke opgaven: huiselijk geweld en regionale energiestrategieën.

Het programma Grenzeloos Samenwerken is, in opdracht van het SGO, het rijksbrede programma voor opgavegericht samenwerken en ambtelijk vakmanschap. Het programma heeft zich ontwikkeld tot een expertisecentrum dat leerinterventies, kennis en expertise in de beweging naar opgavegericht samenwerken versnelt en versterkt.

Mindmatterz werkte samen met Marieke van der Velden aan visuele verslagen van bijeenkomsten over uiteenlopende partijen. Interactieve bijeenkomsten waarin de verslagen op de dag zelf een rol speelden in betekenisvolle gesprekken.

Grenzeloos Samenwerken ontwikkelde ook een aantal gesprekskaarten over ambtelijk vakmanschap en grenzeloos samenwerken. Om samen te leren en te reflecteren. De productiebegeleiding was in handen van Mindmatterz; Ctrl-L Design stond aan de lat voor het ontwerp.