Zonder tekeningen

Het is geen nieuws als ik zeg dat je van het maken of bekijken van getekende informatie slimmer wordt. Je kunt immers meer informatie reproduceren, langer onthouden én verbanden leggen. Een nobrainer én een wetenschappelijk gefundeerde uitspraak. Want de Universiteit van Waterloo onderzocht de duale codeertheorie en de resultaten waren evident: als je op een tegelijkertijd verbale én non-verbale manier informatie tot je krijgt, kun je beter onthouden. Tekenen én er enkele woorden bij schrijven is het devies. Ik doe niet anders meer.

Kinderachtig
 “Vinden mensen dat niet kinderachtig dan?” Ik hoorde het dit weekend weer tijdens Voortreffelijke Visuals. Eén van de onderdelen van deze training van Mindmatterz is het maken van een visual waarin al het geleerde wordt gecombineerd: beeld, tekst, structuur, dividers, banners en meer. Deelnemers denken voorafgaand aan de training na over een onderwerp voor dit meesterwerk. Sommigen kiezen voor een visual voor thuis. Anderen voor een visual om te gebruiken op het werk. Want mijn antwoord op de vraag of een visual kinderachtig is, antwoord ik steevast met “nee”. Visuele communicatie is hot maar geen hype. De agenda van Mindmatterz zegt wat dat betreft genoeg. En toch kunnen we leren van kinderen.

In de klas
Kinderen krijgen heel veel visuele informatie tot zich. Picto’s in de klas (vanaf groep 3 mét het woord eronder), workshops mindmappen (mét plaatjes he… dus niet zoals grote mensen het tegenwoordig doen) en prentenboeken. Ook al is er op het gebied van creativiteit  in het onderwijs nog heel wat te verbeteren, de nadruk op het visuele is een goed idee.

Voorlezen
Onlangs gaf ik ruim 200 romans weg. Het ging me gemakkelijker af dan ik dacht. Marie Kondo in da house. Voor de prentenboeken die ik met mijn dochters las heb ik echter meer tijd nodig. Man, wat hou ik van die boeken met platen. Boekenplanken vol las én bekeek ik met ze. En kritisch was ik ook. Goed verhaal en suffe platen? Nee! Mooie platen en suf verhaal? Idem.

Zonder prenten
Eén van de leukste boeken verscheen toen Floor al 14 zomers telde. Een leeftijd waarop je meer facebook-posts met elkaar deelt dan een prentenboek. Maar ik heb het wél gekocht in 2015. Want zeg nou eerlijk: een prentenboek zónder prenten trekt de aandacht. ‘Het boek zonder tekeningen’ is geschreven door de Amerikaan Benjamin Joseph Novak, een gevierd acteur, scenarioschrijver en stand-upcomedian. En vooral dat laatste is relevant.

Met beeld
Ook al heeft het boek geen plaatjes, kinderen zullen het niet snel vergeten. De afwezigheid van plaatjes wordt namelijk gecompenseerd door ander beeld: een papa, mama, zus, oma of oppaspuber die zich in allerlei bochten wringt om het verhaal te vertellen. Want elk woord moet gelezen worden, zo draagt Novak de voorlezer op. Dus ook ‘blork’ en ‘Nu lees ik dit boek aan jou voor met mijn apensmoeltje en apenstem’. En dat lukt je alleen met intonatie, mimiek en gebaren. En dat blijft hangen hoor! De duale codeertheorie 2.0. Ik hou ervan!

Om je een indruk te geven. In dit filmpje zie je hoe de auteur zelf zijn meesterwerk voorleest.

Het Handjehelpen-effect!

Handjehelpen koppelt mensen die hulp nodig hebben aan precies de juiste vrijwilliger. Onze hulpvragers geven aan dat dankzij een maatje hun leven fijner is, dat ze méér contacten hebben en beter in hun vel zitten. Dát is het Handjehelpen-effect!

Heel lang geleden is mijn gezin enorm goed geholpen door Handjehelpen. En sindsdien volg ik ze. Hoe mooi was het dus dat Mindmatterz werd benaderd voor het maken van een visual over het Handjehelpen-effect. Ook toen Handjehelpen een professionaliseringsslag wilde maken om het handjehelpen-effect nóg groter te maken, wist men me te vinden.

Mooie organisatie, geweldige missie, fijne samenwerking!

Wil jij je inzetten voor een ander? Handjehelpen heeft vrijwilligerswerk voor iedereen in de provincie Utrecht en in Amsterdam.
Check de site van Handjehelpen. Je kunt bijdragen als vrijwilliger, stagiair en als donateur!

 

 

 

 

 

Stay hungry. Stay foolish.

Ik ben fan van Steve Jobs. Niet van zijn uitbarstingen, vaderschap of zijn omgang met vrienden. Nee, ik ben van van hem omdat hij mij ontzettend inspireert op veel andere gebieden.

Jouw leven
‘Niet meegaand’, ‘eigenwijs’, ‘arrogant’. Het zijn zomaar wat etiketjes die Jobs in zijn leven vaak kreeg. Maar je kunt het ook anders zien. Jobs verspilde gewoon geen moment aan dát wat anderen van hem vonden. “Your time is limited, so don’t waste your time living other people’s life.”

Visie
Steve Jobs had niet alleen een heldere visie, hij bleef hier ook altijd trouw aan. Ook wanneer meegaan met de stroom misschien makkelijker of meer voor de hand liggen was. En even mooi: hij had de moed deze altijd te uiten. Steve Jobs stond voor wat hij vond en wat hij deed. Schaamteloos! Bijvoorbeeld: “My job is not to be easy on people. My job is to make them better”

Vertrouw op jezelf
Ook Steve Jobs heeft de nodig dalen in zijn leven gekend. Ook hij heeft dingen gedaan die hij liever niet had gedaan. Maar hij ging door. “Sometimes life hits you in the head with a brick. Don’t lose faith.”

Nee zeggen
Steve Jobs was enorm gefocust op zijn missie. Dit zorgde ervoor dat hij vrij gemakkelijk beslissingen kon nemen. Past het bij mijn missie? Nee? Dan doen we het niet. Ja? Dan doen we het wel. Focus wordt wel eens geassocieerd met blindheid. Ik zie het als koers. “People think focus means saying yes to the thing you’ve got to focus on. It means saying no to the hundred other good ideas that there are. You have to pick carefully.”

Doe dingen die je leuk vindt
Steve Jobs ging ervoor en haalde het beste uit zijn leven. Hij deed dingen die hij leuk vond, waar hij achter stond en waar hij gepassioneerd over was. Zijn tip voor als je niet weet waar jouw passie ligt: Blijf zoeken en bouw aan iets waar jij heel blij van wordt. “Don’t settle!”.

Inspiratie
Jobs was ervan overtuigd dat elkaar inspireren een groot goed was. De eerste 20 jaar van Apple staan bol van kopiëren, stelen en schaamteloos overnemen van andere bedrijven en mensen. Hij is daar woedend over geweest, maar eerlijk is eerlijk: hij lustte er zelf ook wel pap van. “If you take something and make it your own… it’s your design and that is the dividing line between copying and stealing. I used to think I had to come up with 100% original thought. Now i realize that there may be no such thing”

Zoeken is de weg
Jobs had een duidelijk doel en als hij dat doel had bereikt, legde hij de stip op de horizon een stukje verder. Of naar links, of naar rechts. Het kon altijd beter. Hij was ervan overtuigd dat je alleen verder komt als je buiten de geijkte paden denkt. ‘Kan niet’ bestaat niet. “Stay hungry. Stay foolish”

Connect the dots
Er gebeuren dingen in je leven die je misschien niet helemaal kunt plaatsen. Soms lijkt het alsof je leven uit losse flodders bestaat. Zonder echte richting. Jobs liet zien dat het zin heeft om terug te kijken naar deze schijnbaar onsamenhangende ‘dots’. Hij toonde aan dat het verbinden ervan uiteindelijk toch richting geeft. Vertrouw op jouw proces.

Deze woorden van Steve Jobs hebben een verpletterende indruk op mij gemaakt. Ze hebben geleid tot Mindmatterz.
Dankjewel onmogelijke maar zeer inspirerende Steve Jobs!

“You can’t connect the dots looking forward; you can only connect them looking backwards. So you have to trust that the dots will somehow connect in your future. You have to trust in something — your gut, destiny, life, karma, whatever. This approach has never let me down, and it has made all the difference in my life.”

Onderstrepen?

Marie Kondo is ook bij mij op de thee geweest. Deze Japanse opruimgoeroe heeft me geleerd dat ik afscheid kan nemen van zaken die ik niet meer gebruik. Lang verhaal kort: Alleen de spullen en kleding die je een ‘spark of joy’ geven, bewaar je. De rest geef, gooi of verkoop je weg. Resultaat in Huize Mindmatterz: 200 boeken de deur uit. Ik heb immers een ereader? Een uitzondering maakte ik voor mijn kunstboeken. Én de boeken die ik nog moet lezen. En dat zijn er veel.

Highlighters
De boeken over persoonlijke ontwikkeling zijn als eerste aan de beurt. Die gaan van voor tot achter ge- en herlezen worden deze zomer. Aanvankelijk was ik van plan mijn setje kleurrijke highlighters in te zetten om hoofd- van bijzaak te onderscheiden. Maar het blijkt dat dit een zinloze actie is. Bizar eigenlijk dat ik –  ‘die van de getekende boodschap’ – dat zelf niet had bedacht!

Show it
Een studie van een jaar of vijf geleden heeft aangetoond dat hersenen in het highlighten van passages geen opdracht zien om iets te onthouden. In plaats van te vertellen wat  je hersenen moeten opslaan is het beter het aan je hersenen te laten zien. Daarom is het gebruik van flashcards zo effectief. Met highlighten geef je opdracht aan je geheugen in plaats van te laten zien wat je wilt onthouden. Met flashcards ben je wél actief bezig met de stof. “The brain needs to be shown by action what is worth hanging on to”, las ik eens in een artikel.

AanTEKENINGEN
Flashcards. Yeah right! De kans is groot dat je hele passages op zo’n fijn kaartje gaat schrijven. Niet doen. Helpt niet. Zonde. Wat ik je wel aanraad: tekenen! Ander onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat als je tekst en beeld tegelijkertijd verwerkt je meer kunt opslaan, onthouden en reproduceren. En dat is precies wat je wilt, toch? Tekenen op de flashcards dus!

Vel
Wil je ook nog verbanden kunnen leggen tussen hetgeen je hebt gelezen/geleerd? Leg dan je flashcards dan niet op een stapel maar spreid ze uit op een groot vel. Wat hoort bij wat? Welke verbanden zijn te leggen ? Op deze manier ben je belangwekkende informatie aan het structureren én ben je actief bezig met de stof. En dat is precies de manier waarop je je hersenen aan het werk zet én ze laat onthouden. Een visual maken is dan eigenlijk wel zo overzichtelijk. In één oogopslag de informatie in zijn geheel zien.

Iedereen de kracht van visuele informatie laten ervaren. Ik TEKEN ervoor.

Visuals op grote hoogte!

In 2020 bestond Green Business Club Utrecht Centraal 5 jaar. Tijd voor een feestje! Corona gooide helaas roet in het eten. Twee jaar later liet GBC Utrecht Centraal van zich horen met een jubileumfeest. De businessclub waar grote en kleine bedrijven in het stationsgebied in participeren, staat bol van ambities en wensen, maar laat daarnaast een dosis slagvaardigheid zien. Hun inspanningen zijn tastbaar en de aanpak is er eentje waarvan ik hou: gewoon doen, proberen en eventueel opnieuw proberen.

Bovenop station Utrecht Centraal – in het gloednieuwe gebouw Central Park – vonden uiteenlopende sessies plaats over de thema’s waar GBC Utrecht Centraal zich over buigt, waaronder energietransitie, zero waste, zero emissie en een levendig gebied. En natuurlijk was er feest. Op grote hoogte mag ik wel zeggen. In de ruimte met enorm veel ramen prijkten mijn visuals en roadmaps. De aanwezigen werden uitgenodigd hun reflecties te delen. Na afloop ontving met de uitgewerkte ‘verslagen’.

Een mooie opdracht over een voor mij geliefd onderwerk ín mijn eigen stadsie. Hoe leuk kan je werk zijn?

Het natuurlijke spoor

Een tijdje geleden deed ik een oproep om helemaal te stoppen met de kindertekening. De tekeningen die in de gangen hangen op school. Denk aan 32 tulpenvelden en 31 (Bente was ziek) paaseieren. Bottom line: creativiteit in het onderwijs vindt plaats langs leerlijnen en is gericht op voldoen aan verwachtingen. Als Bente in groep 3 geen bloem kan tekenen, is er reden voor een gesprek met de ouders. Lees hier mijn Mindfood ‘Stop de kindertekening’.

Walhalla
Hoe toevallig dat ik onlangs de documentaire Alphabet zag. Over het moderne onderwijs, dat volgens hem iedere creativiteit in een kind doodt. In de film is een belangrijke rol weggelegd voor Arno Stern (1924), een Duits kunstenaar en pedagoog. Na de Tweede Wereldoorlog werkte hij in een tehuis voor oorlogswezen met als voornaamste taak de kinderen bezig te houden. Hij koos voor schilderen, maar dan anders dan anders. Hij liet de kinderen zonder restricties of opdrachten werken. Hij was verrast door de resultaten en begon al snel zijn eigen atelier voor kinderen. Kinderen konden hier vrij creëren. Niet meer en niet minder. Schilderen om te schilderen en niet om een  boodschap uit te dragen. Geen kunst. Geen prestatiedrang. Geen concurrentie. Met andere woorden: het walhalla. Maar da’s mijn mening.

Loslaten
Nu zie je misschien een knutselclub voor je waar kinderen elke woensdagmiddag kunnen schilderen en de tekening van de week ervoor meenemen. Maar zo zit het niet. Want alles wat in het atelier werd en wordt gemaakt blijft daar. Het is niet bedoeld om op te hangen of tentoon te stellen. Nee, het wordt opgeborgen. Stern is ervan overtuigd dat je alleen met díe conditie vrij kunt werken. En dat vrij werken is precies de bedoeling, In heel de wereld zijn nu zogenaamde Schilderoorden waar volgens de methode Stern wordt gewerkt. En in deze ateliers geldt hetzelfde: what happens in het Schilderoord stays in het Schilderoord.

De Formulatie
De Schilderoorden van Stern zijn plaatsen waar blije scheppende kinderen hun ‘natuurlijke spoor’ volgen. Stern ontdekte dat vrijwel alle kinderen dezelfde vormen gebruikten. Die interesseerde hem dermate dat hij besloot op grote schaal te gaan onderzoeken. En hij had voldoende onderzoeksmateriaal hè! Hij had inmiddels een enorm archief met werken die de ateliers niet uit mochten. Maar hij ging verder. Overal ter wereld liet hij kinderen schilderen. En wat bleek? Kinderen gebruiken allemaal dezelfde vormen, dezelfde figuren. Dit inzicht bracht hem op de Formulatie: de universele beeldtaal van kinderen, bestaande uit zo’n 70 vormen. Hij ziet de Formulatie als een taal die veel dichter bij ons ligt dan de verbale taal. Deze prachtige universele beeldtaal verschijnt naar de achtergrond zodra taal meer verbaal gericht wordt. En dat is jammer, zegt Stern. Wat daarmee ontnemen we ons de kans om dichter te komen bij wie we écht zijn.

Oer
De methode Stern is inmiddels geroemd en niet meer alleen voorbehouden aan volwassenen. De methode vergroot het zelfvertrouwen, stimuleert creativiteit en bevordert het proces van loslaten. Met de methode Stern neem je – al is het maar tijdelijk – afscheid van je interne criticus om in een eigen flow te komen. Werk interpreteren of toelichten of er een mening hebben. Het gaat allemaal ten koste van je oercreativiteit. Handrem er af en gaan!

Trance
Dit doet me denken aan de enorme vellen papier die mijn jongste dochter maakt. Als in een soort trance creëert ze met handen en voeten. Zonder handrem. Zonder verwachtingen. En dat is voor haar woelige hoofd en onrustige lichaam zeer heilzaam. Het papier scheurt meestal, maar dat hindert niet. Wende is vooral gebaat bij het proces. Loskomen en meegaan op haar creatieve flow! Dit lijkt heel erg op wat Stern bedoelt!

Onderwijsplank
Terug naar de film. Wat je ook van zijn methode, theorie en inzichten vindt, feit blijft dat we door nadruk op het cognitieve de (onderwijs)plank wel eens volledig mis kunnen slaan. We blijken naarmate we ouder worden steeds minder divergent te kunnen acteren (hierover later meer)  Weten wat ik bedoel? Kijk dan de film Alphabet. Daar ga je geen spijt van krijgen!

Hoe haal je het uit je hoofd?

Communiceren met tekeningen is iets van alle tijden. Denk aan grottekeningen en je begrijpt wat ik bedoel. En toch is het anno nu behoorlijk ‘hot’ om visuele aantekeningen te maken. Mijn missie ‘iedereen in verbinding met zijn eigen creativiteit’ en ikzelf zijn daar ontzettend blij mee. En ergens verwondert het me ook. Want waarom nu pas staat deze manier van communiceren in het licht?

Voor iedereen
Visueel communiceren is echt voor iedereen een goed idee. Voor kinderen bijvoorbeeld. Het ordenen en wegen van informatie is immers veel belangrijker, effectiever en duurzamer dan het in het hoofd stampen van lappen tekst. Maar ook voor ouderen: onlangs heeft onderzoek aangewezen dat het opslaan van informatie door middel van tekeningen bij ouderen een nóg groter effect heeft: het visuele gedeelte van het brein blijft langer in tact dan de rest van het brein, en dit biedt perspectieven voor dementerende ouderen. Kortom: van tekenen word en blijf je een slimmer mens.

Structurizing tool
Een markante goeroe op het gebied van visuele communicatie is Brandy Agerbeck. Zij is heel helder over de functie van tekenen: “Drawing is your best thinking tool. And drawing is your best structurizing tool.” Voor wat betreft dat laatste: Mijn cursisten weten dat. Voordat ze ook maar één tekening op papier hebben gezet, hebben ze gestoeid met het structureren van hun verhaal. Door middel van post-its. Heel veel post-its. Structuur in de chaos van ideeën, standpunten, volgordelijkheid en gewicht van de informatie!

Thinking tool
Tekenen is ook een thinking tool: je onthoudt veel meer als je informatie tekent in plaats van schrijft. Dit is een waarheid als een koe, want meerdere malen wetenschappelijk onderbouwd. En juist deze constatering maakt het des te merkwaardiger dat er op scholen nog zo weinig functioneel wordt getekend. Wat zou het geweldig zijn als we kinderen al vroeg leren informatie op te slaan en te structureren door middel van tekenen? In Amerika gebeurt dat al veel. Als het aan Mindmatterz ligt krijgen ook Nederlandse kinderen binnenkort les in visuele communicatie. More to come!

Reassuring tool
Waar Brandy stopt bij tekenen als structurizing tool en thinking tool, ga ik als moeder van een zorgintensieve dochter een stapje verder: tekenen is ook een ‘reassuring tool’. Tekenen maakt mijn dochter rustig, of ze nu zelf tekent of anderen dat doen. Het verhaal: Wende heeft diverse extra uitdagingen. Zo heeft ze naast een verstandelijke beperking ook autistische eigenschappen. Dat alleen al maakt het voor haar al lastig informatie te laten afvloeien. En als je dat voegt bij haar taalspraakstoornis, dan snap je dat alles wat in haar hoofd zit (en dat is veel!) daar blijft zitten. Tot de vulkaan barst en vuur gaat spuwen. Hoe te voorkomen? Minder in het hoofd laten komen is een optie, maar daar denkt Wende anders over. Ze slaat alles op wat zij en haar groepsgenoten meemaken. Niets ontgaat haar en ze vergeet niets. Meer uit het hoofd laten gaan klinkt beter. Maar hoe?

Uit je hoofd
Samen met begeleiders proberen we er achter te komen wat er in haar hoofd omgaat en er hardnekkig in blijft zitten. Met een schuine blik op haar agenda de komende weken én met aanwijzingen van Wende zelf gaan we ordenen, structureren, verhelderen en duiden. Tekenen is dus een serieuze zaak, maar er wordt zeker gelachen. Want Wende geeft aan wie er een bril op moet (Nina) en wie er kort haar heeft (Jihan). Ze vertelt wie er met de fiets komt (Ruben) en wie met de auto (Lisanne). En ze geeft aan dat logopedie in de vakantie niet doorgaat (kruis er doorheen) en dat ze volgende week gaat zwemmen en dat we drinken mee moeten nemen (pakje fristi). Het resultaat: een kamer vol sketchnotes en een persoonlijk whiteboard dat vrijwel altijd gevuld is. Mijn dochter vaart er wel bij en tekent nu ook zelf om duidelijk te maken waar ze mee zit. Het klinkt allemaal heel simpel, maar het geeft haar rust, overzicht én regie. En dat is wat je wilt voor je kind, toch?

Slimmer met je energie: dat moet je zien!

Slimmer met je Energie maakt het woningcorporaties en gemeenten gemakkelijk om huurders te helpen met energie besparen. En zet daarbij in op bewustwording en gedragsverandering. Het hulpmiddel is een energiedisplay waarop je direct ziet hoeveel energie je gebruikt en wat het kost. Onderzoek bewijst dat je hierdoor gemiddeld 7% bezuinigt op gasverbruik en 2% op stroom. Een gemiddeld huishouden kan zo zo’n €100-200 per jaar besparen.

Slimmer met je Energie is een initiatief van de Woonbond en Aedes.

Mindmatterz maakte een visueel verslag tijdens een bijeenkomst voor uiteenlopende partners en geïnteresseerden. Een middag over energietansitie, energiebesparing en gedragsverandering. De bijeenkomst vond plaats op een bijzondere locatie: Anna. Vroeger was dit het beveiligingsgebouw van de Jaarbeurs. Een week na de bijeenkomst werd Anna opgedoekt om plaats te maken voor 3000 woningen.

 

Dromen en aanpakken

Opdrachtgevers die terugkomen. Ik hou ervan. Zeker als het opdrachtgevers zijn die zowel durven te dromen als aanpakken. Woonbron is zo’n oprachtgever. Met heel veel plezier was ik getuige van een droomsessie én bij de ambitie Carnisse (Rotterdam Zuid) een vitale woonwijk te maken. Dat is geen sinecure want Carnisse had veel nodig om schoner, veiliger en mooier te worden.